Maandelijks verzorgt Groei & Bloei Leidschendam-Voorburg een Groen-column: ‘Doen met Groen’. Daarin wordt steeds aandacht besteed aan een onderwerp dat op dat moment actueel is om in de tuin, het balkon of in huis te doen met groen.

In het najaar duiken pompoenen overal op; in winkels om te verwerken in gerechten, maar ook als herfstdecoratie en, vooral in oktober, uitgesneden voor Halloween. De pompen is veel meer dan de bekende grote oranje vrucht. Er bestaat een grote variatie aan soorten en rassen, met uiteenlopende vormen, kleuren, eigenschappen en toepassingen.

Pompoenen behoren tot het geslacht Cucurbita en zijn afkomstig uit Amerika. Daar worden ze al duizenden jaren geteeld. De domesticatie van pompoenen behoort tot de oudste vormen van landbouw in Noord- en Midden-Amerika. In Mexico zijn sporen gevonden van 7000 jaar vóór Christus. Het vruchtvlees én de zaden werden gebruikt als voedsel, maar ze werden ook ingezet voor rituelen, zoals gebedsceremonies en oogstfeesten. 

Binnen traditionele inheemse landbouwsystemen werden pompoenen vaak gecombineerd met andere gewassen. Een bekend voorbeeld is het systeem van de ‘Three Sisters’, waarbij maïs, bonen en pompoenen samen worden geteeld. De maïs biedt steun aan de bonen, terwijl de pompoen met zijn grote bladeren de bodem bedekt en daarmee verdamping en onkruidgroei beperkt. Het is een voorbeeld van een landbouwmethode waarin verschillende gewassen elkaar functioneel aanvullen. Deze inheemse kennis wordt tegenwoordig ook toegepast in voedselbossen.
Na de Europese kolonisatie werden pompoenen naar Europa gebracht en zijn ze ook in onze moestuinen een vertrouwd gewas. Vooral de sierwaarde is groot. Er zijn rassen met witte, gele, oranje, groene of blauwgrijze vruchten. Ook de vorm varieert sterk: van glad en rond tot sterk geribbeld, afgeplat of langwerpig. Sommige sierpompoenen hebben bovendien opvallende wratachtige structuren.

De meeste soorten kunnen gegeten worden, hoewel de variëteiten die voor hun sierwaarde  veredeld zijn, vaak weinig smaak hebben. In de supermarkten zien we vooral de flespompoen (Butternut), de red curry pompoen (Hokkaido) en soms wat muskaatpompoenen.  
Het vruchtvlees kan worden verwerkt in soep, puree, stoofgerechten of gegrild worden in de oven. De spaghetti-pompoen heeft een bijzondere eigenschap: het vruchtvlees valt na bereiding uiteen in draderige slierten.

De pompoen heeft een duidelijke plaats gekregen in de Westerse cultuur. In Noord-Amerika wordt er pompoenentaart gebakken rond Thanksgiving en worden ze uitgehold voor Halloween. In Nederland worden grote pompoenen eveneens gekocht voor Halloweencreaties waarmee nare geesten worden verdreven en zien we veel herfstdecoraties.

Als je nu een aantal verschillende pompoenen koopt kun je een mooie decoratie maken die je in de loop van de winter verwerkt in heerlijke pompoengerechten.